Zaczyna\u0142em prac\u0119 w XX wieku, a teraz jest ju\u017c XXI wiek. Wprawdzie gdy zaczyna\u0142em prac\u0119, od ko\u0144ca stulecia dzieli\u0142o nas ju\u017c tylko sze\u015b\u0107 lat, a i nowe stulecie zacz\u0119\u0142o si\u0119 stosunkowo niedawno, ale \u015bwiat jest jednak teraz zupe\u0142nie inny ni\u017c by\u0142.
\nPami\u0119tam, jak wtedy \u2013 u schy\u0142ku XX wieku \u2013 pojecha\u0142em z maturaln\u0105 klas\u0105 Technikum Rolniczego na targi rolne do Poznania. To by\u0142a m\u0142odzie\u017c g\u0142\u00f3wnie ze wsi, ale tak\u017ce z podkrakowskich miasteczek. Jechali\u015bmy poci\u0105giem, wi\u0119c – by zaoszcz\u0119dzi\u0107 sobie je\u017cd\u017cenia w t\u0119 i z powrotem – um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 na dworcu g\u0142\u00f3wnym w Krakowie (to by\u0142 nawiasem m\u00f3wi\u0105c zupe\u0142nie inny dworzec ni\u017c ten, kt\u00f3ry w tym samym miejscu stoi obecnie). I tu si\u0119 zacz\u0119\u0142y problemy. Przynajmniej po\u0142owa uczni\u00f3w z tej by\u0142o nie by\u0142o maturalnej klasy nie mia\u0142a poj\u0119cia, jak dojecha\u0107 do dworca. Owszem, dojecha\u0107 \u201cnysk\u0105\u201d na Rybitwy ka\u017cdy umia\u0142, ale Krak\u00f3w to by\u0142o jakie\u015b tajemnicze miasto, do kt\u00f3rego jedzie si\u0119 z Nowej Huty nie do ko\u0144ca wiadomo jak i nie ca\u0142kiem wiadomo w kt\u00f3rym kierunku. Poumawiali si\u0119 po kilka os\u00f3b i w grupach dojechali z Czy\u017cyn. Ten przejazd z Czy\u017cyn do Krakowa te\u017c by\u0142 \u2013 jak si\u0119 potem dowiedzia\u0142em \u2013 bardzo trudny. Trzeba by\u0142o bowiem kupi\u0107 bilet tramwajowy, a potem jeszcze go skasowa\u0107 podejrzawszy jak inni ludzie to robi\u0105. \u017beby wej\u015b\u0107 do tramwaju, trzeba by\u0142o wcisn\u0105\u0107 guzik przy drzwiach, wi\u0119c kto\u015b tam przyjecha\u0142 dopiero drugim tramwajem, bo jak by\u0142 sam na przystanku, to nie umia\u0142 sobie otworzy\u0107 drzwi. Dworzec w Krakowie okaza\u0142 si\u0119 przera\u017caj\u0105co ogromny i trzeba by\u0142o si\u0119 szuka\u0107 biegaj\u0105c z miejsca na miejsce, bo nie ka\u017cdy potrafi\u0142 dotrze\u0107 na w\u0142a\u015bciwy peron.
\nJechali\u015bmy poci\u0105giem do Cz\u0119stochowy, bo mieli\u015bmy zahaczy\u0107 o Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119 i moich rodzic\u00f3w, a potem mieli\u015bmy po\u0142\u0105czenie z\u00a0dworca na Stradomiu. W Cz\u0119stochowie wysiedli\u015bmy z poci\u0105gu i zjechali\u015bmy schodami ruchomymi w hallu dworca po zachodniej stronie. Wychodz\u0119 na zewn\u0105trz i czekam na reszt\u0119, a tymczasem okazuje si\u0119, \u017ce kilku co by nie m\u00f3wi\u0107 dwudziestoletnich uczni\u00f3w w\u0142a\u015bnie wje\u017cd\u017ca schodami z powrotem na g\u00f3r\u0119, \u017ceby sobie jeszcze raz zjecha\u0107 (to by\u0142 ich pierwszy raz). I nigdy nie zapomn\u0119 wzroku Paw\u0142a, dwudziestoletniego dryblasa, kt\u00f3ry podbiega do mnie i pyta: \u201cPanie profesorze, mog\u0119 sobie jeszcze raz zjecha\u0107? Mog\u0119?\u201d.
\nRobimy sobie zakupy do kolacji w ma\u0142ym supermarkeciku w centrum Cz\u0119stochowy, w Billi. Dla wielu z uczni\u00f3w to pierwsze w \u017cyciu zakupy w sklepie samoobs\u0142ugowym.
\nW Poznaniu pami\u0119tam niedowierzanie, z jakim uczniowie korzystali z darmowej degustacji w\u0119dlin i piwa na targach. Nikt z nich nie by\u0142 wcze\u015bniej na \u017cadnej wystawie, targach, nie by\u0142o jeszcze hipermarket\u00f3w, promocji i degustacji. Nie mogli zrozumie\u0107, dlaczego mo\u017cna si\u0119 naje\u015b\u0107 i napi\u0107 za darmo.
\nA teraz jest wiek XXI. Lec\u0119 z Ma\u0107kiem i Arturem, obaj s\u0105 uczniami Technikum Mechanizacji Rolnictwa, maj\u0105 po osiemna\u015bcie lat i mieszkaj\u0105 na wsi, na dziesi\u0119ciodniow\u0105 praktyk\u0119 do W\u0142och. Kolega z pracy, Pawe\u0142, odwozi nas s\u0142u\u017cbowym samochodem szkolnym na lotnisko. Po drodze panowie s\u0105 wyra\u017anie zorientowani, jak mo\u017cna omin\u0105\u0107 korki. \u017baden z nich nie pami\u0119ta czas\u00f3w, gdy nie by\u0142o autostrady ani obwodnicy. Ani w Balicach, ani na lotnisku Malpensa w Mediolanie nic poza biustem barmanki w zasadzie nie robi na nich wra\u017cenia, czuj\u0105 si\u0119 swobodnie i wiedz\u0105, do czego wszystko s\u0142u\u017cy. W Balicach czekamy kilka godzin, bo w Mediolanie jest mg\u0142a i nasz samolot jest op\u00f3\u017aniony, panowie sami poruszaj\u0105 si\u0119 po terminalu, robi\u0105 zakupy, Maciek wychodzi \u201cpooddycha\u0107\u201d. Na miejscu, w Mediolanie, Artur pierwszy wypatruje nasze baga\u017ce i zdejmuje je z ta\u015bmy.
\nKilka dni p\u00f3\u017aniej znajoma W\u0142oszka umawia si\u0119 ze mn\u0105 i Arturem w jednym z najwi\u0119kszych centr\u00f3w handlowych Europy. Parkujemy na jednym z wielu parking\u00f3w, na jednym z wielu poziom\u00f3w, je\u017adzimy schodami ruchomymi z galerii do galerii. Artur czuje si\u0119 jak u siebie w domu, bo to \u201ctaka Plaza\u201d, a spos\u00f3b oznakowania parking\u00f3w jest mu znajomy, bo przypomina ten z Galerii Kazimierz.
\nBardzo si\u0119 ciesz\u0119 z tego, \u017ce XXI wiek jest inny ni\u017c by\u0142 XX. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce zmiana posz\u0142a w tym kierunku, a nie w przeciwnym. Modl\u0119 si\u0119, bym za dziesi\u0119\u0107 lat m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce ten kierunek si\u0119 nie zmieni\u0142. \u017be wbrew obawom, jakie odczuwam chwilami po obejrzeniu wiadomo\u015bci (ograniczanie swob\u00f3d obywatelskich i budowanie pa\u0144stwa policyjnego w Stanach, nacjonalistyczne i ideologiczne rz\u0105dy w Polsce po ostatnich wyborach, a tak\u017ce wiele innych niepokoj\u0105cych znak\u00f3w), kolejne pokolenie moich uczni\u00f3w i uczennic b\u0119dzie mia\u0142o jeszcze bli\u017cej do reszty \u015bwiata, ni\u017c obecne. \u017be mimo usilnych stara\u0144 dla kolejnych rocznik\u00f3w uczni\u00f3w i uczennic b\u0119d\u0119 coraz bardziej muzealnym eksponatem, kt\u00f3ry nie jest w stanie za nimi i za \u015bwiatem, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105, nad\u0105\u017cy\u0107. \u017be b\u0119d\u0119 ich coraz mniej rozumia\u0142, mimo \u017ce b\u0119d\u0119 zawsze pr\u00f3bowa\u0142.
\nTamci uczniowie z ubieg\u0142ego stulecia te\u017c \u017cyj\u0105 teraz w innym \u015bwiecie. Tym tramwajem, do kt\u00f3rego nie umieli wsi\u0105\u015b\u0107, niekt\u00f3rzy z nich zajechali w ko\u0144cu bardzo daleko. Poko\u0144czyli studia, pozak\u0142adali rodziny, pobudowali domy. Niekt\u00f3rzy nie maj\u0105 dzi\u015b wiele wsp\u00f3lnego z tym \u017cyciem, kt\u00f3re znali dziesi\u0119\u0107 lat temu. Pewnie niewielu z nich je\u017adzi ju\u017c sta\u0107 kilka nocy pod rz\u0105d z kalafiorami na Rybitwach. \u0141ukasz mieszka na sta\u0142e w Nowym Jorku i nie mo\u017ce si\u0119 wyrobi\u0107 z zam\u00f3wieniami, takim jest cenionym fachowcem w robotach wyko\u0144czeniowych na budowie. Ewa, Grzegorz, Marek, Piotr i Ilona, kt\u00f3rych uczy\u0142em w XX wieku, s\u0105 teraz moimi kolegami z pracy i razem uczymy kolejne roczniki m\u0142odzie\u017cy. Gospodarstwa tych, kt\u00f3rzy pozostali na wsi, s\u0105 zupe\u0142nie inne ni\u017c te, z kt\u00f3rych tamtego poranka wyjechali do Poznania na targi.
\nArtur ogl\u0105da w pokoju we W\u0142oszech stacj\u0119 Viva Polska, nie zna za bardzo Lecha Janerki, tego dziadka, z kt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie przeprowadzaj\u0105 wywiad. Ale nie dziwi go to, \u017ce tu, we W\u0142oszech, mo\u017ce ogl\u0105da\u0107 polsk\u0105 telewizj\u0119. Nie dziwi go to, \u017ce w kieszeni jego spodni dzwoni w\u0142a\u015bnie telefon, bo jaka\u015b dziewczyna w Polsce przypomnia\u0142a sobie o nim. Mam nadziej\u0119, \u017ce za kolejne dziesi\u0119\u0107 lat Artur siedz\u0105c gdzie\u015b w pokoju z jakim\u015b m\u0142odszym od siebie o pi\u0119tna\u015bcie lat go\u015bciem, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 \u2013 podobnie jak ja teraz \u2013 powiedzie\u0107, \u017ce \u015bwiat zmienia si\u0119 na lepsze i \u017ce idzie do przodu.<\/p>\n
Ten wpis to odgrzewany kotlet sprzed … dziewi\u0119ciu lat. Za rok oka\u017ce si\u0119, czy wyra\u017cone w nim \u017cyczenie si\u0119 spe\u0142ni\u0142o. Oby si\u0119 spe\u0142ni\u0142o. To najlepsze \u017cyczenie, na jakie mnie sta\u0107 w przeddzie\u0144 inauguracji nowego roku szkolnego.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zaczyna\u0142em prac\u0119 w XX wieku, a teraz jest ju\u017c XXI wiek. Wprawdzie gdy zaczyna\u0142em prac\u0119, od ko\u0144ca stulecia dzieli\u0142o nas ju\u017c tylko sze\u015b\u0107 lat, a i nowe stulecie zacz\u0119\u0142o si\u0119 stosunkowo niedawno, ale \u015bwiat jest jednak teraz zupe\u0142nie inny ni\u017c by\u0142. Pami\u0119tam, jak wtedy \u2013 u schy\u0142ku XX wieku \u2013 pojecha\u0142em z maturaln\u0105 klas\u0105 Technikum… Czytaj dalej Inne stulecie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[250],"tags":[626,628,749,18,20,748,624,627,7,27,243,26,3,625,5,623],"class_list":["post-691","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-szkola-2","tag-balice","tag-bergamo","tag-czestochowa","tag-igolomia","tag-igolomia-wawrzenczyce","tag-krakow","tag-lombardia","tag-mediolan","tag-mlodziez","tag-piotrkowice-male","tag-poznan","tag-proszowice","tag-szkola","tag-slomniki","tag-technikum","tag-wlochy","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/691\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}