{"id":5717,"date":"2022-08-21T12:25:25","date_gmt":"2022-08-21T10:25:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anglista.edu.pl\/?p=5717"},"modified":"2022-08-21T12:35:53","modified_gmt":"2022-08-21T10:35:53","slug":"uliczna-wieza-babel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/?p=5717","title":{"rendered":"Uliczna Wie\u017ca Babel"},"content":{"rendered":"\n

Tak jak napisa\u0142em w poprzednim wpisie<\/a>, rzeczywisto\u015b\u0107 zaskakuje nas w spos\u00f3b zupe\u0142nie nieprzewidywalny, niewyobra\u017calny wr\u0119cz. Kilkana\u015bcie lat temu, gdy chodzi\u0142em do pracy w zachodnim skrzydle pustoszej\u0105cego internatu wiejskiej szko\u0142y<\/a>, nie uwierzy\u0142bym, \u017ce internat ten b\u0119dzie dzi\u015b t\u0119tni\u0107 \u017cyciem<\/a>, bo wype\u0142ni\u0105 go ukrai\u0144skie dzieci i ich rodziny, a co dwudziesty mieszkaniec wsi b\u0119dzie uchod\u017ac\u0105 wojennym. Utyskuj\u0105c na otaczaj\u0105cy mnie monolit kulturowy, nie uwierzy\u0142bym kilka lat temu jeszcze, \u017ce b\u0119d\u0119 mia\u0142 za s\u0105siad\u00f3w rodzin\u0119 Hindus\u00f3w albo \u017ce w najbli\u017cszym lokalu gastronomicznym b\u0119dzie mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 arabski r\u00f3wnie cz\u0119sto jak polski. Chcia\u0142bym jednak napisa\u0107 o czym\u015b, co zaskoczy\u0142o mnie r\u00f3wnie mocno, a w konsekwencji czego nauczy\u0142em si\u0119 nowych rzeczy i by\u0142em w stanie wyci\u0105gn\u0105\u0107 pewne wnioski.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze kilka lat temu nie spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0119 z \u0142atwo\u015bci\u0105 odr\u00f3\u017cnia\u0107 j\u0119zyk rosyjski od ukrai\u0144skiego. Obecnie w pi\u015bmie odr\u00f3\u017cniam je na pierwszy rzut oka, a s\u0142uchaj\u0105c os\u00f3b pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 tymi j\u0119zykami po nie wi\u0119cej ni\u017c paru zdaniach. Co za tym idzie, od wybuchu wojny i nap\u0142ywu do nas fali uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy nie mog\u0119 si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce na ulicy, w parku, w komunikacji miejskiej czy poci\u0105gu s\u0142ysz\u0119 wok\u00f3\u0142 siebie j\u0119zyk rosyjski du\u017co cz\u0119\u015bciej ni\u017c ukrai\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Bywa \u017ce koncentruj\u0119 si\u0119 na takiej niczemu nies\u0142u\u017c\u0105cej statystyce i bywa, \u017ce jest ona bezlitosna. Gdy kilka tygodni temu jecha\u0142em poci\u0105giem do Cz\u0119stochowy, po rosyjsku m\u00f3wili wszyscy cudzoziemcy na dworcu, na peronie i w poci\u0105gu. Gdy dotar\u0142em na miejsce, na najbli\u017cszy tramwaj nocny trzeba by\u0142o czeka\u0107 40 minut, nie by\u0142o wolnego Bolta, wi\u0119c poszed\u0142em spacerem przez miasto pieszo. Po drodze mija\u0142em si\u0119 z wieloma osobami m\u00f3wi\u0105cymi po rosyjsku, po rosyjsku m\u00f3wi\u0142a m\u0142odzie\u017c w ogr\u00f3dkach piwnych przed knajpami, dopiero w okolicach Hali Polonia po drugiej stronie torowiska tramwajowego us\u0142ysza\u0142em dw\u00f3ch m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn, pewnie student\u00f3w Politechniki Cz\u0119stochowskiej, k\u0142\u00f3c\u0105cych si\u0119 po ukrai\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n

Wczoraj podczas spaceru nad Zalewem Nowohuckim pods\u0142ucha\u0142em dwie grupki m\u0142odych kobiet z dzie\u0107mi, obie grupy komunikowa\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 po rosyjsku. Po po\u0142udniu przysiad\u0142em si\u0119 na chwil\u0119 na \u0142awce obok placu zabaw przy pobliskiej szkole podstawowej, by upewni\u0107 si\u0119, \u017ce tr\u00f3jka bawi\u0105cych si\u0119 tam ch\u0142opc\u00f3w rozmawia po rosyjsku, nie po ukrai\u0144sku.<\/p>\n\n\n\n

Rozmawia\u0142em o tym z Dim\u0105 i teraz ju\u017c rozumiem, \u017ce po prostu spora cz\u0119\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy m\u00f3wi w domu przede wszystkim po rosyjsku. Tak\u017ce w\u015br\u00f3d tych, dla kt\u00f3rych j\u0119zyk ukrai\u0144ski jest tym pierwszym, znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka rosyjskiego jest powszechna, cho\u0107 nie jest na pewno a\u017c tak, jak na Bia\u0142orusi, gdzie j\u0119zyk bia\u0142oruski jest jakim\u015b zapomnianym dialektem stosowanym przez staruszk\u00f3w z bardzo g\u0142\u0119bokiej prowincji. Z wiadomych przyczyn cz\u0119\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w dot\u0105d pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 na co dzie\u0144 j\u0119zykiem rosyjskim stara si\u0119 teraz od niego odchodzi\u0107 na rzecz ukrai\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Dima powiedzia\u0142 mi tak\u017ce, co to takiego \u0441\u0443\u0440\u0436\u0438\u043a (sur\u017cyk), a ja pokornie przyznaj\u0119, \u017ce moja znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w wschodnios\u0142owia\u0144skich nie pozwala mi jeszcze na rozpoznanie, czy s\u0142ysz\u0119 j\u0119zyk rosyjski, czy sur\u017cyk. Bardzo dobrze wyja\u015bnia t\u0119 potoczn\u0105 mieszank\u0119 j\u0119zyk\u00f3w rosyjskiego i ukrai\u0144skiego Daga Bo\u017cek<\/a> na swoim blogu, we wpisie z okazji Miesi\u0105ca J\u0119zyk\u00f3w<\/a>. „Pani od rosyjskiego” pokazuje tak\u017ce w tym wpisie map\u0119 (dost\u0119pn\u0105 tak\u017ce gdzie indziej), kt\u00f3ra pozwala zrozumie\u0107, dlaczego tak rzadko w\u015br\u00f3d otaczaj\u0105cych nas wsz\u0119dzie w polskich miejscowo\u015bciach uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy s\u0142yszymy j\u0119zyk ukrai\u0144ski. S\u0105dz\u0105c po mapie, nawet je\u015bli pokazuje ona stan sprzed kilkunastu lat, a tak\u017ce zestawiaj\u0105c j\u0105 z obecnym stanem dzia\u0142a\u0144 wojennych, wi\u0119kszo\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w dotar\u0142a do nas z region\u00f3w Ukrainy, w kt\u00f3rych j\u0119zyk ukrai\u0144ski wcale nie jest tym najbardziej powszechnym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Co za tym idzie, sypie si\u0119 ca\u0142kiem narracja jednego z reporta\u017cy, jaki ogl\u0105da\u0142em ostatnio w telewizji rosyjskiej. Jego tw\u00f3rcy pokazywali, jakim prze\u015bladowaniom poddawani s\u0105 Rosjanie w Europie od wybuchu wojny, nie tylko w pracy, na studiach czy w szkole, gdzie ich narodowo\u015b\u0107 jest znana kolegom, prze\u0142o\u017conym czy nauczycielom, ale tak\u017ce na ulicy, za sam fakt m\u00f3wienia po rosyjsku. Ukrai\u0144c\u00f3w przyjmuje si\u0119 z otwartymi ramionami (to te\u017c mit, ale nie jest on przedmiotem tego wpisu), a Rosjanin nie mo\u017ce si\u0119 nawet odezwa\u0107 w swoim j\u0119zyku na ulicy, bo mo\u017ce si\u0119 spotka\u0107 z szykanami czy nawet przemoc\u0105. Nie wydaje mi si\u0119, \u017ce przeci\u0119tny obywatel Unii Europejskiej czy Wielkiej Brytanii (reporta\u017c przytacza\u0142 przyk\u0142ady z obu) jest w stanie odr\u00f3\u017cni\u0107 rosyjski od ukrai\u0144skiego, o sur\u017cyku nie wspomn\u0119. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tak jak napisa\u0142em w poprzednim wpisie, rzeczywisto\u015b\u0107 zaskakuje nas w spos\u00f3b zupe\u0142nie nieprzewidywalny, niewyobra\u017calny wr\u0119cz. Kilkana\u015bcie lat temu, gdy chodzi\u0142em do pracy w zachodnim skrzydle pustoszej\u0105cego internatu wiejskiej szko\u0142y, nie uwierzy\u0142bym, \u017ce internat ten b\u0119dzie dzi\u015b t\u0119tni\u0107 \u017cyciem, bo wype\u0142ni\u0105 go ukrai\u0144skie dzieci i ich rodziny, a co dwudziesty mieszkaniec wsi b\u0119dzie uchod\u017ac\u0105 wojennym. Utyskuj\u0105c… Czytaj dalej Uliczna Wie\u017ca Babel<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[881,957],"tags":[749,27,115,1299,781,525,1298],"class_list":["post-5717","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jezyk-obcy","category-wojna","tag-czestochowa","tag-piotrkowice-male","tag-rosyjski","tag-surzyk","tag-uchodzcy","tag-ukraina","tag-ukrainski","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5717\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}