{"id":524,"date":"2007-08-11T19:35:00","date_gmt":"2007-08-11T19:35:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anglista.org\/wordpress\/?p=524"},"modified":"2007-08-11T19:35:00","modified_gmt":"2007-08-11T19:35:00","slug":"filmowa-podroz-w-czasie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/?p=524","title":{"rendered":"Filmowa podr\u00f3\u017c w czasie"},"content":{"rendered":"

San Francisco, jak ma\u0142o kt\u00f3re miejsce na \u015bwiecie, nadaje si\u0119 na plan filmowy i niejeden re\u017cyser skrupulatnie to wykorzysta\u0142. Taki na przyk\u0142ad Interview With The Vampire<\/i> nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 chyba genialniej zaczyna\u0107. W jaki\u017c inny spos\u00f3b mo\u017cna by\u0142o tak fantastycznie zbudowa\u0107 napi\u0119cie i wprowadzi\u0107 w odpowiedni\u0105 atmosfer\u0119, ni\u017c sp\u0142ywaj\u0105c kamer\u0105 transcendentnie (nawet je\u015bli by\u0142 to chwyt infantylny, ma\u0142o oryginalny czy prostacki) nad portem i piramid\u0105 Trans-American do mrocznego pokoju z widokiem na Divisadero Street? Albo czy mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 chocia\u017c jeden odcinek Full House<\/i> bez rzutu okiem na te strome uliczki zabudowane bia\u0142ymi, wysokimi domami? Gdzie indziej mo\u017cna by\u0142o kaza\u0107 zamieszka\u0107 rodzinie Mrs Doubtfire? Nie ulega te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce San Francisco \u015bwietnie si\u0119 sprawdza jako miejsce akcji film\u00f3w katastroficznych.
Ten blog zacz\u0105\u0142 si\u0119 od wpisu o filmie The Birds<\/i><\/a> i dzisiaj ponownie oddam ho\u0142d dzie\u0142u mistrza Hitchcocka. O \u017cadnym bowiem filmie nie umia\u0142bym chyba powiedzie\u0107 tego, co mog\u0119 z czystym sumieniem powiedzie\u0107 o Vertigo<\/i> z 1958 roku. G\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w tym filmie zagra\u0142o, moim zdaniem, w\u0142a\u015bnie San Francisco. Nie James Stewart, nie Kim Novak, ale w\u0142a\u015bnie San Francisco.
Ogl\u0105daj\u0105c ten film, mieszkaniec San Francisco musi si\u0119 chyba czu\u0107, jakby odbywa\u0142 magiczn\u0105, sentymentaln\u0105 podr\u00f3\u017c w czasie. Pod\u0105\u017caj\u0105c za akcj\u0105 widz nie tylko przejedzie si\u0119 tramwajem, ale zwiedzi za\u0142o\u017con\u0105 w 1776 roku Mission Dolores, gdzie Madeleine idzie na gr\u00f3b Carlotty Valdes, uda si\u0119 do Palace of the Legion of Honor w Parku Lincolna, przespaceruje si\u0119 u st\u00f3p mostu Golden Gate, gdzie przy Fort Point Madeleine skacze do wody. Niczym romantyczna para zakochanych, widzowie przed ekranami przechadzaj\u0105 si\u0119 po Pa\u0142acu Sztuk Pi\u0119knych, pozosta\u0142o\u015bci po ekspozycji z 1915 roku. A mieszkanie Scottiego jest przy Lombard Street, mojej ulubionej ulicy w San Francisco, kt\u00f3r\u0105 pokocha\u0142em przy okazji trzeciej edycji The Real World<\/i> w MTV.
Elegancka restauracja Erniego, w kt\u00f3rej poznaj\u0105 si\u0119 Scottie i Madeleine, znajduje si\u0119 w zabytkowej okolicy Jackson Square, pe\u0142nej budynk\u00f3w ocala\u0142ych z po\u017caru w 1906 roku. Na kadrach filmu w ca\u0142ej okaza\u0142o\u015bci mo\u017cna obejrze\u0107 wspania\u0142e budowle, kt\u00f3re ju\u017c nie istniej\u0105: Hotel McKittrick czy lutera\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a. Ale uwa\u017cny widz poznaje tak\u017ce San Francisco w detalach: mo\u017ce si\u0119 przyjrze\u0107 nawierzchni ulic, kraw\u0119\u017cnikom, drewnianym s\u0142upom i kablom telefonicznym, p\u0142ytom chodnikowym. Vertigo<\/i> to wierny i szczeg\u00f3\u0142owy obraz miasta. Film jest o dekad\u0119 starszy ni\u017c wspomniana ju\u017c wy\u017cej portowa piramida, na darmo wi\u0119c jej wypatrywa\u0107, cho\u0107 kilkakrotnie Hitchcock raczy nas panoramami ca\u0142ego miasta.
Nigdy nie by\u0142em w San Francisco, a jednak odby\u0142em dzisiaj dzi\u0119ki Hitchcockowi sentymentaln\u0105 podr\u00f3\u017c jego ulicami. Bywa, \u017ce czuj\u0119 si\u0119 podobnie spaceruj\u0105c po Nowej Hucie i por\u00f3wnuj\u0105c jej wsp\u00f3\u0142czesne centrum z obrazem sprzed dziesi\u0119ciu lat, kt\u00f3ry mam w pami\u0119ci, a tak\u017ce ze zdj\u0119ciami z kronik filmowych PRL-u. Jad\u0105c wiaduktem nad Rondem Polsadu z rozrzewnieniem wspominam t\u0119 uliczk\u0119, kt\u00f3r\u0105 maszerowa\u0142em noc\u0105 jako licealista, a kt\u00f3ra rozros\u0142a si\u0119 w dzisiejsz\u0105 ulic\u0119 Lubla\u0144sk\u0105. W Cz\u0119stochowie, patrz\u0105c na karze\u0142ka Pi\u0142sudskiego przed ratuszem, pr\u00f3buj\u0119 sobie przypomnie\u0107, jak wygl\u0105da\u0142 g\u00f3ruj\u0105cy nad placem Wania, pi\u0119kny – nawet je\u015bli wrogi ideologicznie – i tak bezpowrotnie stracony, cho\u0107 pierwotnie obiecywano, \u017ce stanie na cmentarzu \u017co\u0142nierzy radzieckich na Kulach. Mo\u017ce kto\u015b ma przyzwoitej jako\u015bci zdj\u0119cia Wani i zechcia\u0142by mi je przys\u0142a\u0107 na adres ? A pami\u0119ta kto\u015b katedr\u0119 \u015awi\u0119tej Rodziny z niedoko\u0144czonymi przez blisko stulecie wie\u017cami?
San Francisco nie dostanie nigdy Oscara za znakomit\u0105 rol\u0119 w Vertigo<\/i>. Ale wsp\u00f3\u0142cze\u015bni mieszka\u0144cy z \u0142atwo\u015bci\u0105 mog\u0105 si\u0119 przekona\u0107, jak ich miasto zmieni\u0142o si\u0119 przez ostatnie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat, czego im bardzo zazdroszcz\u0119. Zaprzyja\u017aniony ksi\u0105dz Jacek podpowiedzia\u0142 mi dzisiaj, \u017ce malownicze okolice, z kt\u00f3rych pochodzi wielu moich uczni\u00f3w, s\u0105 miejscem akcji opowiada\u0144 Adolfa Dygasi\u0144skiego. Piekary, Kuchary, Brzesko, Kowala, Grusz\u00f3w i inne pobliskie miejscowo\u015bci zastyg\u0142y na kartach ksi\u0105\u017cek tego dziewi\u0119tnastowiecznego pisarza i uda\u0142o mi si\u0119 ju\u017c znale\u017a\u0107 antykwariat w Tarnowskich G\u00f3rach, kt\u00f3ry dysponuje egzemplarzem w\u0142a\u015bciwego tytu\u0142u. Wybieram si\u0119 tam w poniedzia\u0142ek i za 9 z\u0142otych stan\u0119 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem historycznego obrazu wsi, kt\u00f3re znam jako wsp\u00f3\u0142czesne. Mo\u017ce to nie to samo, co film, ale c\u00f3\u017c. Nie \u017cyjemy w Kalifornii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

San Francisco, jak ma\u0142o kt\u00f3re miejsce na \u015bwiecie, nadaje si\u0119 na plan filmowy i niejeden re\u017cyser skrupulatnie to wykorzysta\u0142. Taki na przyk\u0142ad Interview With The Vampire nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 chyba genialniej zaczyna\u0107. W jaki\u017c inny spos\u00f3b mo\u017cna by\u0142o tak fantastycznie zbudowa\u0107 napi\u0119cie i wprowadzi\u0107 w odpowiedni\u0105 atmosfer\u0119, ni\u017c sp\u0142ywaj\u0105c kamer\u0105 transcendentnie (nawet je\u015bli by\u0142 to… Czytaj dalej Filmowa podr\u00f3\u017c w czasie<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[749,9,117,748,227],"class_list":["post-524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-czestochowa","tag-historia","tag-kolko-filmowe","tag-krakow","tag-san-francisco","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=524"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/524\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}