Marcin poczu\u0142 si\u0119 ura\u017cony, gdy w rozmowie o komunikatorach internetowych powiedzia\u0142em o jednym z nich, \u017ce denerwuje mnie, poniewa\u017c jego u\u017cytkownikami s\u0105 g\u0142\u00f3wnie „gnojki” w porywach do lat siedemnastu, kt\u00f3re zawracaj\u0105 cz\u0142owiekowi tylko przez komunikator g\u0142ow\u0119, a nie maj\u0105 nic m\u0105drego do powiedzenia ani nie zadaj\u0105 \u017cadnego pytania, kt\u00f3re by\u0142oby w stanie zainspirowa\u0107 cz\u0142owieka do udzielenia jakiej\u015b odpowiedzi. Marcin te\u017c nie jest entuzjast\u0105 tego komunikatora, ale poczu\u0142 si\u0119 ura\u017cony, gdy\u017c od lat siedemnastu dzieli go zaledwie dwa i p\u00f3\u0142 roku, nie czuje si\u0119 wi\u0119c o wiele starszy ni\u017c te anonimowe „gnojki”, o kt\u00f3rych mu powiedzia\u0142em.
Ale prawda jest taka, \u017ce Marcin maj\u0105c lat blisko dwadzie\u015bcia jest o ca\u0142\u0105 epok\u0119 starszy ni\u017c ucze\u0144 trafiaj\u0105cy do pierwszej klasy szko\u0142y \u015bredniej. Ka\u017cdy rok w wieku lat kilkunastu czy oko\u0142o dwudziestu to bardzo du\u017co. Panowie, kt\u00f3rzy przychodz\u0105 do nas z gimnazjum, rzadko s\u0105 stabilni emocjonalnie i przytomni. W pierwszej klasie technikum wszystko trzeba powtarza\u0107 po kilka razy, podczas pracy w parach czy grupach uczniowie k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 o rzeczy niezwi\u0105zane z tematem lekcji, znienacka zrywaj\u0105 si\u0119 z miejsca, zaczynaj\u0105 krzycze\u0107, p\u0142aka\u0107, obrzuca\u0107 si\u0119 wyzwiskami. Skar\u017c\u0105 si\u0119 jeden na drugiego, opowiadaj\u0105c rzeczy, kt\u00f3re nauczyciela w og\u00f3le nie obchodz\u0105. Przez kilka miesi\u0119cy pytaj\u0105 si\u0119 o to, co ustali\u0142o si\u0119 z nimi na pierwszym spotkaniu, a nast\u0119pnie zawar\u0142o w kontrakcie, kt\u00f3ry ka\u017cdy z nich podpisa\u0142 i kt\u00f3rego kopie dostali.
W drugiej klasie (to ta magiczna bariera lat siedemnastu) zaczynaj\u0105 ju\u017c mie\u0107 ambicje, by imponowa\u0107 innym sw\u0105 doros\u0142o\u015bci\u0105, chocia\u017c nie wszyscy jeszcze j\u0105 dobrze pojmuj\u0105. Wydaje im si\u0119, \u017ce mog\u0105 wszystko i \u017ce s\u0105 ju\u017c tak dojrzali i m\u0105drzy, \u017ce nigdy nie b\u0119d\u0105 ju\u017c m\u0105drzejsi, ni\u017c obecnie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich – za wi\u0119kszym lub mniejszym pozwoleniem rodzic\u00f3w – zaczyna ju\u017c kosztowa\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju owoc\u00f3w zakazanych i jeszcze ich to bawi. Ale dogada\u0107 ju\u017c si\u0119 z nimi du\u017co \u0142atwiej – czasami obrzuc\u0105 si\u0119 jakim\u015b kr\u00f3tkim, za to bardzo ci\u0119\u017ckim epitetem, ale za moment ju\u017c g\u0142aszcz\u0105 si\u0119 po g\u0142owach, a potem ju\u017c pracuj\u0105 razem spokojnie.
W klasie trzeciej maj\u0105 ju\u017c za sob\u0105 tak wiele do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 nauczycieli nigdy nie mia\u0142a, nie pami\u0119ta o tym lub nie chce pami\u0119ta\u0107, \u017ce w szkole nic ju\u017c ich nie jest w stanie zadziwi\u0107, a bywa, \u017ce i zainteresowa\u0107 ich niczym nie da rady. Jeszcze tak troch\u0119 podskakuj\u0105, czasem Ci dadz\u0105 po mordzie licz\u0105c na to, \u017ce si\u0119 rozp\u0142aczesz, ale poza tym chodz\u0105, jak w zegareczku, i nie ma z nimi \u017cadnych problem\u00f3w.
W czwartej klasie technikum cz\u0119\u015b\u0107 z nich \u017cyje ju\u017c zupe\u0142nie innymi sprawami ni\u017c te, o kt\u00f3rych jako nauczyciel masz z nimi obowi\u0105zek rozmawia\u0107, wi\u0119c wy\u0142\u0105cza si\u0119 zupe\u0142nie i znika. Z drugiej strony ani jedna minuta z tymi, kt\u00f3rzy pozostali, nie jest zmarnowana, a pilno\u015b\u0107, z jak\u0105 ubieg\u0142oroczni moi maturzy\u015bci przychodzili na dodatkowe godziny angielskiego na si\u00f3dm\u0105 rano, w soboty, wieczorami, nawet ju\u017c po zako\u0144czeniu roku szkolnego, na zawsze pozostanie dla mnie wielk\u0105 tajemnic\u0105.
Ale jak mi wczoraj pokaza\u0142 Artur, po maturze staj\u0105 si\u0119 od nas o wiele m\u0105drzejsi, chocia\u017c tej swojej m\u0105dro\u015bci nie s\u0105 ju\u017c wcale tacy pewni. Dzi\u0119kuj\u0119 Arturowi za to, \u017ce przypomnia\u0142 mi o czym\u015b, co wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce jest moj\u0105 dewiz\u0105 i powinienem o tym pami\u0119ta\u0107 bezustannie. W problemach z gnojami najwa\u017cniejsze jest gnoja wys\u0142ucha\u0107 i sprawdzi\u0107, co on ma do powiedzenia. Przewa\u017cnie wszystko rozchodzi si\u0119 po ko\u015bciach, a i m\u0142odemu, i staremu przybywa tylko od takiej szczerej rozmowy rozumu.