Jeden z najpi\u0119kniejszych wierszy, jakie czyta\u0142em. Elegia o \u015bmierci Ludwika Wary\u0144skiego<\/i> W\u0142adys\u0142awa Broniewskiego, poruszaj\u0105ca i prawdziwa, nawet je\u015bli dzi\u015b politycznie niepoprawna. Jako nastolatek wielokrotnie s\u0142ysza\u0142em pi\u0119kne, porywaj\u0105ce interpretacje tego wiersza, chodzi\u0142em do Szko\u0142y Podstawowej im. Ludwika Wary\u0144skiego i uczyli\u015bmy si\u0119 go na pami\u0119\u0107.
Apele i akademie robi\u0142o si\u0119 na du\u017cej przerwie, czasem zarywa\u0142o si\u0119 pi\u0119\u0107 minut nast\u0119pnej lekcji.
Mi\u0119dzy innymi dlatego by\u0142a to bardzo dobra szko\u0142a i mam nadziej\u0119, \u017ce tak\u0105 pozosta\u0142a do dzi\u015b, nawet gdy po zmianie ustroju utraci\u0142a patrona i – o ile mi wiadomo – od d\u0142u\u017cszego czasu pozostaje „bezimienna”. Do jednej klasy z moj\u0105 starsz\u0105 siostr\u0105 chodzi\u0142 prawicowy publicysta Jan Pospieszalski, trudno wi\u0119c naszej podstaw\u00f3wce zarzuci\u0107, \u017ce zarazi\u0142a nas komunizmem.
Z liceum d\u0142ugich, podnios\u0142ych uroczysto\u015bci w og\u00f3le nie pami\u0119tam.
W Szkole Podstawowej im. Ludwika Wary\u0144skiego nie postawili\u015bmy nigdy nauczyciela w niezr\u0119cznej sytuacji proponuj\u0105c mu, \u017ce p\u00f3jdziemy do niego na lekcj\u0119, nawet na kilka godzin, zamiast bra\u0107 udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach i akademiach. Jako nauczyciel, od czasu do czasu staj\u0119 przed takim dylematem. Przygotowa\u0107 lekcj\u0119 i po\u0107wiczy\u0107 co\u015b z grup\u0105 uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy nie czuj\u0105 potrzeby uczestnictwa we mszy \u015bwi\u0119tej, czy zlekcewa\u017cy\u0107 ich zapa\u0142 do nauki i nie pozwoli\u0107 im na udzia\u0142 w tych spontanicznych kompletach?
Albo dzisiejsza m\u0142odzie\u017c jest pilniejsza, ni\u017c my przed laty, albo uroczysto\u015bci sta\u0142y si\u0119 zbyt d\u0142ugie i zbyt cz\u0119ste.
Je\u017celi nie l\u0119kasz si\u0119 pie\u015bni,
st\u0142umionej, z\u0142owrogiej i g\u0142uchej,
gdy serce masz m\u0119\u017ca i je\u015bli
pie\u015b\u0144 kochasz swobodn\u0105 pos\u0142uchaj.<\/p>\n
Szeroka, szeroka jest ziemia,
gdy my\u015bl\u0105 ogarn\u0105\u0107 j\u0105 lotn\u0105,
szeroko po ziemi wi\u0119zienia,
g\u0142\u0119boka w wi\u0119zieniu samotno\u015b\u0107.<\/p>\n
Ju\u017c dzi\u0105s\u0142a prze\u017carte szkorbutem,
ju\u017c nogi spuchni\u0119te i martwe,
ju\u017c koniec, ju\u017c p\u0142uca wyplute –
lecz pal\u0105 si\u0119 oczy otwarte.<\/p>\n
Poranek marcowy. Jak cicho.
Jak dziwna si\u0119 jasno\u015b\u0107 otwiera.
I tylko tak ci\u0119\u017cko oddycha\u0107,
i tylko tak trudno umiera\u0107.<\/p>\n
Pos\u0119pny jak mur Szliselburga,
g\u0142\u0119boki jak dno owej ciszy,
zza krat, z wi\u0119ziennego podw\u00f3rka
dobiega go \u015bpiew towarzyszy.<\/p>\n
I s\u0142ucha Wary\u0144ski, lecz nie wie,
\u017ce cienie si\u0119 w celi zbieraj\u0105,
powtarza jak niegdy\u015b w Genewie:
Kochani… ja musz\u0119 do kraju…<\/p>\n
Do \u0141odzi, Zag\u0142\u0119bia, Warszawy
powr\u00f3c\u0119 zawzi\u0119ty, uparty…
ja musz\u0119… do kraju, do sprawy,
do mas, do roboty, do partii…<\/p>\n
ja musz\u0119… I \u015bpiew si\u0119 urywa,
i my\u015bli urywa si\u0119 pasmo.
Ta twarz ju\u017c woskowa, nie\u017cywa,
lecz oczy otwarte nie gasn\u0105.<\/p>\n
Gdzie\u015b w g\u00f3rze, krzykliwy i czarny,
r\u00f3j ptactwa rozsypa\u0142 si\u0119 w szereg,
jak czcionki w podziemnej drukarni,
gdy noc\u0105 sk\u0142adali we czterech…<\/p>\n
Fabryka Lilpopa… r\u00f3g Z\u0142otej…
\u017burawia… adresy si\u0119 myl\u0105…
robota… tak, wiele roboty…
i jeszcze dziesi\u0105ty pawilon…<\/p>\n
Ach, p\u0142uca wyplute nie bol\u0105,
\u015bmier\u0107 w szpar\u0119 judasza zaziera,
z ogromn\u0105 t\u0119sknot\u0105 i wol\u0105
tak trudno lat siedem umiera\u0107.<\/p>\n
Wypal\u0105 si\u0119 oczy do ko\u0144ca,
a kiedy zabraknie p\u0142omienia,
niech my\u015bl, ta pochodnia p\u0142on\u0105ca,
podpali kamienie wi\u0119zienia!<\/p>\n
Raz jeszcze si\u0119 d\u017awign\u0105\u0142 na boku:
– Ja musz\u0119… tam na mnie czekaj\u0105…
i upad\u0142 w ostatnim krwotoku,
i skona\u0142. I wr\u00f3ci\u0142 do kraju.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jeden z najpi\u0119kniejszych wierszy, jakie czyta\u0142em. Elegia o \u015bmierci Ludwika Wary\u0144skiego W\u0142adys\u0142awa Broniewskiego, poruszaj\u0105ca i prawdziwa, nawet je\u015bli dzi\u015b politycznie niepoprawna. Jako nastolatek wielokrotnie s\u0142ysza\u0142em pi\u0119kne, porywaj\u0105ce interpretacje tego wiersza, chodzi\u0142em do Szko\u0142y Podstawowej im. Ludwika Wary\u0144skiego i uczyli\u015bmy si\u0119 go na pami\u0119\u0107.Apele i akademie robi\u0142o si\u0119 na du\u017cej przerwie, czasem zarywa\u0142o si\u0119 pi\u0119\u0107 minut… Czytaj dalej Elegia o \u015bmierci Ludwika Wary\u0144skiego<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[9,40,90,14,3,95],"class_list":["post-388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-historia","tag-patriotyzm","tag-poezja","tag-polska","tag-szkola","tag-wiersze","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=388"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/388\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}