{"id":277,"date":"2010-04-02T10:33:00","date_gmt":"2010-04-02T10:33:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anglista.org\/wordpress\/?p=277"},"modified":"2010-04-02T10:33:00","modified_gmt":"2010-04-02T10:33:00","slug":"krew-na-rekach-papieza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/?p=277","title":{"rendered":"Krew na r\u0119kach papie\u017ca"},"content":{"rendered":"

Ten intryguj\u0105cy tytu\u0142 to bynajmniej nie znak, \u017ce mam zamiar po\u015bwi\u0119ci\u0107 post atakom na ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w modnej ostatnio wojnie z pedofili\u0105 w\u015br\u00f3d ksi\u0119\u017cy czy krytykowa\u0107 instrukcj\u0119 watyka\u0144skiej Kongregacji Doktryny Wiary „Crimen Sollicitationis”, kt\u00f3ra kilku kolejnych papie\u017cy postawi\u0142a w z\u0142ym \u015bwietle, jako wsp\u00f3\u0142winnych ukrywania przest\u0119pstw.
„The Pope has blood on his hands”<\/a> – taki tytu\u0142 pojawi\u0142 si\u0119 w brytyjskim „Guardianie” pi\u0119\u0107 lat temu, podczas gdy Polacy – ogarni\u0119ci wielkim zbiorowym uniesieniem – \u017cegnali si\u0119 z Janem Paw\u0142em II po jego \u015bmierci. Pami\u0119tam, \u017ce obecno\u015b\u0107 tego nag\u0142\u00f3wka i tre\u015b\u0107 artyku\u0142u w powa\u017cnym, renomowanym dzienniku, skontrastowane z narodow\u0105 \u017ca\u0142ob\u0105 wok\u00f3\u0142 mnie – mimo stosunkowo otwartego, jak mi si\u0119 nieskromnie wydaje, umys\u0142u – budzi\u0142a we mnie pewien niepok\u00f3j i niesmak. Ciekawie jest teraz, po pi\u0119ciu latach, uwolniwszy si\u0119 od emocji tamtego czasu (nie pisz\u0119 o sobie, bo ja po Janie Pawle II nie p\u0142aka\u0142em), b\u0119d\u0105c bogatszym o rozmaite do\u015bwiadczenia, przeczyta\u0107 ponownie ten artyku\u0142<\/a>, kt\u00f3ry profesor Terry Eagleton z Uniwersytetu w Manchesterze zamie\u015bci\u0142 w Guardianie 4 kwietnia 2005. Intryguj\u0105ca konkluzja tego artyku\u0142u, jakoby Jan Pawe\u0142 II by\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 katastrof\u0105, jaka spotka\u0142a ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki od czas\u00f3w Karola Darwina, k\u0142\u00f3ci si\u0119 ze stereotypowymi, mniej lub bardziej elokwentnymi peanami na cze\u015b\u0107 papie\u017ca, jakie zwykle s\u0142yszymy, wydaje mi si\u0119 wi\u0119c, \u017ce warto ten artyku\u0142 przeczyta\u0107.
Odkrywcze dla niekt\u00f3rych mo\u017ce by\u0107 ju\u017c samo odwr\u00f3cenie przez Eagletona roli, jak\u0105 zwykle przypisujemy Janowi Paw\u0142owi II, roli cz\u0142owieka nowoczesnego i post\u0119powego. Dla Eagletona Karol Wojty\u0142a jest – wr\u0119cz przeciwnie – cz\u0119\u015bci\u0105 przemiany ko\u015bcio\u0142a Soboru Watyka\u0144skiego II, ko\u015bcio\u0142a emancypacyjnych lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, w ko\u015bci\u00f3\u0142 „ciemnej nocy politycznej Ronalda Reagana i Margaret Thatcher”. Polski papie\u017c to dla niego osoba „dobrze przeszkolona w technikach zimnej wojny”, obarczona pi\u0119tnem „ckliwego kultu maryjnego, nacjonalistycznego ferworu i za\u017cartego antykomunizmu”. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Polsce, z kt\u00f3rego Karol Wojty\u0142a si\u0119 wywodzi\u0142 i w kt\u00f3rym sta\u0142 na „najbardziej reakcyjnym posterunku”, przerodzi\u0142 si\u0119 zdaniem Eagletona w organizacj\u0119 wytrawnych dzia\u0142aczy politycznych i bywa\u0142 – jako instytucja zamkni\u0119ta, dogmatyczna, cenzorska i hierarchiczna – trudny do odr\u00f3\u017cnienia od biurokracji stalinowskiej. Podobnie jak ideologia komunistyczna, op\u0142ywa\u0142 kultami jednostki, a ukszta\u0142towany w takiej atmosferze Wojty\u0142a by\u0142 – zdaniem Eagletona – zbawieniem dla konserwatywnego skrzyd\u0142a ko\u015bcio\u0142a. Powstrzyma\u0142 i pr\u00f3bowa\u0142 odwr\u00f3ci\u0107 posoborowe, odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do wczesnych tradycji chrze\u015bcija\u0144skich, tendencje decentralistyczne w ko\u015bciele, w my\u015bl kt\u00f3rych papie\u017c nie mia\u0142 by\u0107 ju\u017c traktowany jako capo di tutti capi<\/i>, ale jako pierwszy w\u015br\u00f3d r\u00f3wnych. W burzeniu zasady kolegialno\u015bci mia\u0142a Janowi Paw\u0142owi II pomaga\u0107 „wyg\u00f3rowana wrodzona wiara we w\u0142asn\u0105 pot\u0119g\u0119 duchow\u0105 i intelektualn\u0105”. Zdaniem Eagletona, autorytarny papie\u017c os\u0142abi\u0142 znaczenie ko\u015bcio\u0142\u00f3w lokalnych, a tym samym niestety utrudni\u0142 im – albo i uniemo\u017cliwi\u0142 – poradzenie sobie ze skandalami obyczajowymi, jakie wybuch\u0142y za jego pontyfikatu ze szczeg\u00f3ln\u0105 si\u0142\u0105.
Oddawano honory i wynoszono na o\u0142tarze skrajnie prawicowych mistyk\u00f3w i zwolennik\u00f3w dyktatury genera\u0142a Franco, a kanonizacje karykaturalnej ilo\u015bci \u015bwi\u0119tych doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce pisarz Graham Greene wymarzy\u0142 sobie nawet nag\u0142\u00f3wek prasowy donosz\u0105cy o tym, i\u017c Jan Pawe\u0142 II kanonizowa\u0142 Jezusa. Papie\u017c – Polak mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c „neandertalski stosunek do kobiet”.
Najwi\u0119ksz\u0105 jednak „zbrodni\u0105 pontyfikatu” Jana Paw\u0142a II jest – zdaniem profesora Eagletona – „groteskowa ironia, z jak\u0105 Watykan pot\u0119pi\u0142 prezerwatywy, jako cz\u0119\u015b\u0107 cywilizacji \u015bmierci”. Mog\u0142y one bowiem ocali\u0107 niezliczonych katolik\u00f3w trzeciego \u015bwiata, cierpi\u0105cych na AIDS, przed \u015bmierci\u0105 w m\u0119czarniach. I to krew tych ludzi ma na swoich d\u0142oniach Jan Pawe\u0142 II w tytule artyku\u0142u.
Po pi\u0119ciu latach Terry Eagleton nie szokuje ju\u017c tak, jak kiedy\u015b. W polskim internecie \u0142atwo jest znale\u017a\u0107 negatywne g\u0142osy na temat Jana Paw\u0142a II, ironicznie o jego kulcie pisze cz\u0119sto na swoim blogu jedna z polskich europos\u0142anek. Spora cz\u0119\u015b\u0107 komentarzy cytowanych w rocznicowym artykule Onet.pl, zatytu\u0142owanym – nomen omen – „Dzi\u015b Doda jest autorytetem”<\/a>, dystansuje si\u0119 od Jana Paw\u0142a II.
Ju\u017c od kilku os\u00f3b, w tym z ust jednego katolickiego ksi\u0119dza, us\u0142ysza\u0142em w tym tygodniu, \u017ce wybieraj\u0105 si\u0119 na nabo\u017ce\u0144stwo drogi krzy\u017cowej „ku czci Jana Paw\u0142a II w pi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 jego \u015bmierci”. Przedziwne. Zawsze mi si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce Misterium M\u0119ki Pa\u0144skiej po\u015bwi\u0119cone jest \u015bmierci i zmartwychwstaniu niejakiego Jezusa Chrystusa i nie potrzebuje innych bohater\u00f3w, a kontemplowanie przy jego okazji \u015bmierci jakiegokolwiek innego cz\u0142owieka w niesmaczny spos\u00f3b ujmuje \u015bmierci Jezusa wyj\u0105tkowego znaczenia w wymiarze zbawienia ludzko\u015bci, albo te\u017c – w r\u00f3wnie niesmaczny spos\u00f3b – czyni z innego ni\u017c Jezus cz\u0142owieka przedmiot boskiego kultu.
I chyba na tym to wszystko polega – jedni dojrzale i odpowiedzialnie studiuj\u0105 nauczanie papie\u017ca i czerpi\u0105 z niego natchnienie, inni kupuj\u0105 w kioskach i sklepach z dewocjonaliami albumy opowiadaj\u0105ce o rzekomych cudach, jakich dokona\u0142, a jeszcze inni patrz\u0105 na niego krytycznie. Tym samym dyskurs trwa, a Jan Pawe\u0142 II – za spraw\u0105 tego dyskursu – \u017cyje. Po przeczytaniu artyku\u0142u w „Guardianie”, warto – dla por\u00f3wnania i z innej, bardziej naszej perspektywy – przeczyta\u0107 komentarz Szostkiewicza<\/a> w najnowszej „Polityce”. W jego ocenie Jan Pawe\u0142 II by\u0142 postaci\u0105 pozytywn\u0105, promuj\u0105c\u0105 ekumenizm, dialog z innymi religiami i z niewierz\u0105cymi, ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata, sprzeciw wobec wojny w Iraku. Jednak pi\u0119\u0107 lat po jego \u015bmierci jego nauki i idee odchodz\u0105 w zapomnienie, papie\u017c jest postaci\u0105 z br\u0105zu na cokole pomnika, ale w rzeczywisto\u015bci odbywa si\u0119 co\u015b, co Szostkiewicz nazywa „pe\u0142zaj\u0105c\u0105 de-wojtylizacj\u0105”. I odbywa si\u0119 to tak\u017ce za spraw\u0105 ko\u015bcielnych elit, katolickich dzia\u0142aczy \u015bwieckich i prawicowych \u015brodowisk opiniotw\u00f3rczych, dla kt\u00f3rych Jan Pawe\u0142 II przestaje by\u0107 twarz\u0105 ko\u015bcio\u0142a w Polsce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ten intryguj\u0105cy tytu\u0142 to bynajmniej nie znak, \u017ce mam zamiar po\u015bwi\u0119ci\u0107 post atakom na ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w modnej ostatnio wojnie z pedofili\u0105 w\u015br\u00f3d ksi\u0119\u017cy czy krytykowa\u0107 instrukcj\u0119 watyka\u0144skiej Kongregacji Doktryny Wiary „Crimen Sollicitationis”, kt\u00f3ra kilku kolejnych papie\u017cy postawi\u0142a w z\u0142ym \u015bwietle, jako wsp\u00f3\u0142winnych ukrywania przest\u0119pstw.„The Pope has blood on his hands” – taki tytu\u0142 pojawi\u0142… Czytaj dalej Krew na r\u0119kach papie\u017ca<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[61,82,747,81],"class_list":["post-277","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-jan-pawel-ii","tag-kosciol","tag-religia","tag-wiara","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/277\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}