W mojej szkole (publicznej, dodam dla porz\u0105dku), odbywaj\u0105 si\u0119 – \u015brednio wi\u0119cej ni\u017c raz w miesi\u0105cu – msze \u015bwi\u0119te. Nie ma w zasadzie \u017cadnych \u015bwieckich uroczysto\u015bci, akademii, apeli, ka\u017cde \u015bwi\u0119to jest obchodzone w ten sam monotonny spos\u00f3b, msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105. A to na sali gimnastycznej, a to na placu przed szko\u0142\u0105, ca\u0142a dziatwa ma obowi\u0105zek uczestniczy\u0107. Zwykle msz\u0119 organizuje si\u0119 po pierwszej lekcji, nauczyciel ma sprawdzi\u0107 obecno\u015b\u0107, zamkn\u0105\u0107 plecaki w klasie, zaprowadzi\u0107 na msz\u0119 i dopilnowa\u0107, by m\u0142odzie\u017c modli\u0142a si\u0119 jak nale\u017cy. Zupe\u0142nie \u015bwiadomie mszy nie organizuje si\u0119 przed lekcjami czy po lekcjach, bo przecie\u017c stanowi\u0142oby to pretekst dla uczni\u00f3w do tego, by z niej uciec. Kiedy\u015b m\u0119ska, maturalna klasa technikum zosta\u0142a zreszt\u0105 za tak\u0105 ucieczk\u0119 z mszy zmieszana z b\u0142otem przez by\u0142ego dyrektora, a za kar\u0119 mieli wyja\u015bni\u0107 pisemnie, dlaczego nie s\u0105 patriotami.
Do tej pory mia\u0142em to w nosie. Po prostu na msze nie chodzi\u0142em, u mnie przesiadywa\u0142a m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra na msz\u0119 nie sz\u0142a i wiedzia\u0142a, \u017ce ja tam nikogo zagania\u0107 nie b\u0119d\u0119. Ale nowy szef postanowi\u0142 da\u0107 mi ci\u0119\u017cki orzech do zgryzienia i planuje mi od wrze\u015bnia da\u0107 wychowawstwo, przez co stan\u0119 si\u0119 nagle – jak rozumiem – odpowiedzialny za przebywanie moich uczni\u00f3w na mszy. Pierwsz\u0105 z nich b\u0119dzie msza inauguruj\u0105ca rok szkolny, bo – jak co roku – nie ma w og\u00f3le \u017cadnej uroczysto\u015bci rozpoczynaj\u0105cej rok szkolny, jest tylko msza \u015bwi\u0119ta, a po niej godzina wychowawcza. Nie wiadomo, na kt\u00f3r\u0105 godzin\u0119 maj\u0105 przyj\u015b\u0107 do szko\u0142y uczniowie, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 zamiaru uczestniczy\u0107 w religijnych obrz\u0119dach, nie wiadomo zreszt\u0105, po co mieliby tego dnia przyj\u015b\u0107 do szko\u0142y, skoro \u017cadna \u015bwiecka uroczysto\u015b\u0107 nie jest przewidziana.
W minionym roku szkolnym bardzo mnie poruszy\u0142a rozmowa z jakim\u015b ch\u0142opcem, kt\u00f3rego nie znam, uczniem naszej szko\u0142y. Spyta\u0142em si\u0119 go podczas jednej z takich mszy, czemu siedzi na korytarzu. By\u0142 przera\u017cony i zacz\u0105\u0142 mi si\u0119 nerwowo t\u0142umaczy\u0107, \u017ce nie jest katolikiem, co zreszt\u0105 nie jest w naszej okolicy niezwyk\u0142e, bo mieszka tu wielu \u015awiadk\u00f3w Jehowy. Zaproponowa\u0142em mu, \u017ceby wszed\u0142 do pracowni do mnie, a nie siedzia\u0142 na korytarzu, ale by\u0142 przera\u017cony, co\u015b post\u0119ka\u0142, a za moment, jak wr\u00f3ci\u0142em, ju\u017c go nie by\u0142o.
Osobi\u015bcie szanuj\u0119 to, \u017ce ludzie si\u0119 modl\u0105 albo chodz\u0105 do ko\u015bcio\u0142a, nie mam nic przeciwko temu, ich sprawa. W dniu katastrofy prezydenckiego samolotu powiedzia\u0142em panom, z kt\u00f3rymi mia\u0142em zaj\u0119cia, \u017ce je\u015bli kto\u015b chce i\u015b\u0107 na Wawel na msz\u0119, to nie ma problemu, nie b\u0119d\u0119 w og\u00f3le sprawdza\u0142 obecno\u015bci. Ostatecznie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie skorzysta\u0142a i przysz\u0142a normalnie.
Moi doro\u015bli uczniowie wiedz\u0105 ju\u017c o tym, \u017ce ja ich na msz\u0119 nie goni\u0119 i kto chce, idzie, a kto nie chce, nie idzie. Ale ten ch\u0142opak na korytarzu by\u0142 naprawd\u0119 roztrz\u0119siony i my\u015bla\u0142, \u017ce ja go tam chc\u0119 zap\u0119dzi\u0107. Zreszt\u0105 nie dziwi\u0119 mu si\u0119, bo moi koledzy i kole\u017canki nauczyciele maj\u0105 do tego niekiedy do\u015b\u0107 szokuj\u0105ce moim zdaniem podej\u015bcie, na przyk\u0142ad podczas mszy patroluj\u0105 okolic\u0119 szko\u0142y sprawdzaj\u0105c, czy kto\u015b czasem nie uciek\u0142 i nie poszed\u0142 do parku czy pod sklep. Widzia\u0142em kiedy\u015b zgraj\u0119 jakich\u015b nieznanych mi uczni\u00f3w (ani mnie nie znaj\u0105cych zapewne, szko\u0142a jest du\u017ca i sk\u0142ada si\u0119 z r\u00f3\u017cnych zawod\u00f3wek, technik\u00f3w i liceum), jak chowali si\u0119 przed takimi patroluj\u0105cymi okolic\u0119 szko\u0142y nauczycielami za przedszkolem w moim bloku. To nie jest moim zdaniem normalna sytuacja i nie przypominam sobie, by moi nauczyciele w podstaw\u00f3wce i liceum byli r\u00f3wnie uporczywi w zaganianiu nas na pochody pierwszomajowe. A przecie\u017c mieli wi\u0119ksze podstawy do tego, by ze strachu przed re\u017cimem socjalistycznego pa\u0144stwa pr\u00f3bowa\u0107 nas indoktrynowa\u0107.
Tu\u017c przed msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w jedn\u0105 z rocznic \u015bmierci Jana Paw\u0142a II widzia\u0142em, jak jedna z kole\u017canek odgra\u017ca si\u0119 przez okno uczniom uciekaj\u0105cym ze szko\u0142y, \u017ce je\u015bli nie wr\u00f3c\u0105 natychmiast na msz\u0119, b\u0119d\u0105 mieli nieusprawiedliwion\u0105 nieobecno\u015b\u0107 i obni\u017con\u0105 ocen\u0119 z zachowania.
M\u0142odzie\u017c mog\u0142aby wykorzystywa\u0107 te cz\u0119ste msze i nabo\u017ce\u0144stwa jako pretekst do uchylania si\u0119 od obowi\u0105zku szkolnego, ale bywa, \u017ce jest wr\u0119cz odwrotnie. Jedna z klas, kt\u00f3re w tym roku uko\u0144czy\u0142y szko\u0142\u0119, mia\u0142a kiedy\u015b i\u015b\u0107 w takim dniu na wagary i zgodzi\u0142a si\u0119 do mnie przyj\u015b\u0107 napisa\u0107 klas\u00f3wk\u0119 tylko pod warunkiem, \u017ce wpisz\u0119 im nieobecno\u015b\u0107 (by\u0142a wtedy tylko jedna lekcja, a potem ca\u0142y dzie\u0144 uroczysto\u015bci o charakterze sakralnym z udzia\u0142em kilku biskup\u00f3w). Uczniowie potrafi\u0105 by\u0107 powa\u017cni i odpowiedzialni, ale to wymaga pewnej powagi tak\u017ce z naszej strony.
Musz\u0119 uczciwie przyzna\u0107, \u017ce nie jestem jedynym nauczycielem, kt\u00f3ry wbrew oficjalnym zarz\u0105dzeniom tej czy innej dyrekcji nie zmusza nikogo do udzia\u0142u w obrz\u0119dach religijnych, ale jest nas zdecydowana mniejszo\u015b\u0107. W\u015br\u00f3d tych paru nauczycieli, kt\u00f3rzy toleruj\u0105 przebywanie uczni\u00f3w w klasie podczas mszy, s\u0105 – nawiasem m\u00f3wi\u0105c – osoby g\u0142\u0119boko wierz\u0105ce i praktykuj\u0105ce, kt\u00f3rych zdaniem zmuszanie kogo\u015b do praktyk religijnych wcale nie s\u0142u\u017cy dobrze ko\u015bcio\u0142owi.
Rozumiem te\u017c to, \u017ce szko\u0142a musi pe\u0142ni\u0107 funkcje wychowawcze i patriotyczne. Ale – z ca\u0142ym szacunkiem – nie wydaje mi si\u0119, \u017ceby szkolna sala gimnastyczna by\u0142a dobrym miejscem na odprawianie mszy \u015bwi\u0119tych, w dodatku obowi\u0105zkowych. Wydaje mi si\u0119, \u017ce je\u015bli ju\u017c takie msze si\u0119 odbywaj\u0105, co na zasadzie incydentalnej by\u0142bym nawet w stanie zaakceptowa\u0107, szko\u0142a powinna mie\u0107 wypracowan\u0105 jak\u0105\u015b procedur\u0119, co proponuje w tym czasie uczniom, kt\u00f3rzy – z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w – nie chc\u0105 w tych mszach uczestniczy\u0107.
Wydaje mi si\u0119, \u017ce szko\u0142a publiczna ma obowi\u0105zki wychowawcze tak\u017ce wobec uczni\u00f3w niewierz\u0105cych. Nie powinno by\u0107 tak, \u017ce ka\u017cd\u0105 okazj\u0119 obchodzi si\u0119 przy pomocy mszy \u015bwi\u0119tej i nie ma \u017cadnego innego rodzaju refleksji. Mamy obowi\u0105zek wychowywa\u0107 tak\u017ce tych niewierz\u0105cych uczni\u00f3w. Tak\u017ce niewierz\u0105cy uczniowie mieli prawo prze\u017cywa\u0107 tragedi\u0119 w Smole\u0144sku i mieli prawo w szkole to okaza\u0107, tymczasem szko\u0142a nie umia\u0142a si\u0119 zdoby\u0107 na nic innego poza dwoma mszami \u015bwi\u0119tymi, na kt\u00f3rych oczywi\u015bcie w roli hymnu pa\u0144stwowego od\u015bpiewano „Bo\u017ce co\u015b Polsk\u0119”, a nie „Mazurek D\u0105browskiego”.
Nawet je\u015bli przyjmiemy, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 uczni\u00f3w w szkole deklaruje chodzenie na religi\u0119 katolick\u0105, opisywany przeze mnie problem nie jest wcale marginalny i nie mo\u017cna go lekcewa\u017cy\u0107. Ucze\u0144 chodz\u0105cy na religi\u0119 nie ma obowi\u0105zku chodzi\u0107 na msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105, bo uczestnictwo w praktykach religijnych nie mo\u017ce w \u017caden spos\u00f3b by\u0107 wi\u0105zane z ocenianiem z religii. Na religi\u0119 maj\u0105 poza tym prawo chodzi\u0107 uczniowie innych wyzna\u0144, tak samo jak katolicy maj\u0105 prawo wybra\u0107 etyk\u0119. Podczas rekolekcji, kt\u00f3re w naszej szkole r\u00f3wnie\u017c odbywaj\u0105 si\u0119 na sali gimnastycznej, wielu uczni\u00f3w m\u00f3wi\u0142o, \u017ce nie tyle nie chodzi na rekolekcje, co chodzi na rekolekcje w swojej parafii i nie czuje potrzeby dublowa\u0107 tego w szkole.
Nie wiem zupe\u0142nie, jak rozlicza\u0107 moich wychowank\u00f3w z obecno\u015bci w szkole 1 wrze\u015bnia tego roku, dlatego pozwoli\u0142em sobie spyta\u0107 o opini\u0119 uczestnik\u00f3w usenetowej dyskusji na pl.soc.edukacja.szkola.
Niekt\u00f3rzy z nich uwa\u017caj\u0105, \u017ce „sprawa jest prosta jak drut”.<\/p>\n
\nOpiera si\u0119 o kodeks karny, a zw\u0142aszcza o rozdzia\u0142 dotycz\u0105cy przest\u0119pstw przeciwko wolno\u015bci wyznania i sumienia.<\/span>
Art. 194. Kto ogranicza cz\u0142owieka w przys\u0142uguj\u0105cych mu prawach ze wzgl\u0119du na jego przynale\u017cno\u015b\u0107 wyznaniow\u0105 albo bezwyznaniowo\u015b\u0107, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2. <\/span>
I Konstytucja:<\/span>
Art. 53.<\/span>
6. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych.<\/span>
7. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 obowi\u0105zany przez organy w\u0142adzy publicznej do ujawnienia swojego \u015bwiatopogl\u0105du, przekona\u0144 religijnych lub wyznania. <\/span>
I tyle w temacie. Prawa konstytucyjne nie podlegaj\u0105 dyskusji. M\u00f3wisz: „Nie, bo nie” i nikt nawet nie ma prawa Ci\u0119 pyta\u0107 dlaczego.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\nInny subskrybent grupy radzi mi:<\/p>\n
\nGdy kiedy\u015b dyrektor na posiedzeniu RP z okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 szkolnej uroczysto\u015bci kaza\u0142 wychowawcom zaprowadzi\u0107 m\u0142odzie\u017c do ko\u015bcio\u0142a na msz\u0119 ku czci patrona – zaprotestowa\u0142em twierdz\u0105c, \u017ce to jest sprawa nauczycieli katechet\u00f3w, a nie wychowawc\u00f3w ani innych nauczycieli. Dyrektor si\u0119 zapyta\u0142 o szczeg\u00f3\u0142y – ja mu na to, \u017ce sprawa wyznania religijnego jest prywatn\u0105 spraw\u0105, ale mu powiem: jestem ewangelikiem i zaprowadzenie m\u0142odzie\u017cy do ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry \u0142amie zasady Ewangelii (kult \u015bwi\u0119tych obraz\u00f3w i Matki Boskiej) jest dla mnie ci\u0119zkim przewinieniem.<\/span>
Od tamtej chwili mam spok\u00f3j.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\nZairazki z kolei pisze:<\/p>\n
\nA mo\u017ce tak zorganizowa\u0107 w czasie mszy w innym pomieszczeniu szkolnym spotkanie po\u015bwi\u0119cone etyce? Przecie\u017c – o ile pami\u0119tam – etyka w jaki\u015b chory spos\u00f3b sta\u0142a si\u0119 „zamiennikiem” religii.<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n
\n
Ciekawe, \u017ce nikt na grupie nie pisze, bym si\u0119 opami\u0119ta\u0142 i nie nawo\u0142uje mnie do p\u0119dzenia trzody przed o\u0142tarz. Tylko \u017ce – nawet je\u015bli wszyscy si\u0119 zgadzaj\u0105 z tym, \u017ce nie powinno si\u0119 zmusza\u0107 do udzia\u0142u w obrz\u0119dach religijnych – nie b\u0119dzie to takie \u0142atwe, o czym retotycznym pytaniem przypomina mi Jotte.<\/p>\n
\nA masz jaja, szacunek do siebie, wol\u0119 walki i perspektyw\u0119 innej pracy?<\/p>\n<\/blockquote>\n
No chyba nie mam wyj\u015bcia, tylko odpowiedzie\u0107 na wszystkie pytania twierdz\u0105co.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W mojej szkole (publicznej, dodam dla porz\u0105dku), odbywaj\u0105 si\u0119 – \u015brednio wi\u0119cej ni\u017c raz w miesi\u0105cu – msze \u015bwi\u0119te. Nie ma w zasadzie \u017cadnych \u015bwieckich uroczysto\u015bci, akademii, apeli, ka\u017cde \u015bwi\u0119to jest obchodzone w ten sam monotonny spos\u00f3b, msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105. A to na sali gimnastycznej, a to na placu przed szko\u0142\u0105, ca\u0142a dziatwa ma obowi\u0105zek uczestniczy\u0107.… Czytaj dalej Szkolne Parady R\u00f3wno\u015bci<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[254,4],"tags":[82,7,40,747,3],"class_list":["post-228","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-polityka-2","category-religia","tag-kosciol","tag-mlodziez","tag-patriotyzm","tag-religia","tag-szkola","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}