W prawie wszystkich spotkaniach towarzyskich, a i w kontaktach s\u0142u\u017cbowych, wychodzi ostatnio pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej temat rzekomej potwornej zapa\u015bci w systemie egzamin\u00f3w zewn\u0119trznych, mia\u017cd\u017c\u0105cej pono\u0107 w swoich wynikach kontroli NIK-u, a tak\u017ce krzywdzie, jak\u0105 komisje okr\u0119gowe, komisja centralna, ministerstwo i partia rz\u0105dz\u0105ca (a jak\u017ce) z zamys\u0142em czyni\u0105 biednym maturzystom i innym egzaminowanym. Leniwe, wredne urz\u0119dasy do sp\u00f3\u0142ki z egzaminatorami, kt\u00f3rych jedynym celem jest wy\u017cycie si\u0119 na biednych zdaj\u0105cych i leczenie swoich kompleks\u00f3w na ich cierpieniu, robi\u0105 wszystko co mog\u0105, by najwybitniejsi m\u0142odzi ludzie nie dostali si\u0119 do wymarzonych lice\u00f3w czy na upragnione studia.
\nNic dziwnego, temat ostatnio bardzo modny. Patrz\u0105c na to okiem laika \u0142atwo ulec zmanipulowaniu i uwierzy\u0107 w najgorsze brednie. W jednej z gazet przeczyta\u0142em do\u015b\u0107 nerwowy artyku\u0142 o krzywdzie, jaka ostatnio sta\u0142a si\u0119 dziewczynie, kt\u00f3ra uzyska\u0142a s\u0142aby wynik z matury z j\u0119zyka szwedzkiego, chocia\u017c przecie\u017c wychowa\u0142a si\u0119 w Szwecji. Dziennikarz zapomnia\u0142 sprawdzi\u0107, a mo\u017ce celowo zatai\u0142 fakt, \u017ce matura z tego j\u0119zyka odby\u0142a si\u0119 ostatnio 10 lat temu. W innej gazecie przeczyta\u0142em d\u0142u\u017cszy wyw\u00f3d na kilka szpalt o tym, jakie s\u0105 konsekwencje stosowania zada\u0144 i arkuszy, kt\u00f3re nie podlegaj\u0105 standaryzacji. Sk\u0105d jednak autor wzi\u0105\u0142 wiedz\u0119 o tym, \u017ce arkusze standaryzowane nie s\u0105, nie wiadomo, wiedza ta jest – o ile mi wiadomo – mylna. Zabawne s\u0105 te\u017c dywagacje o mitycznym „kluczu” podejmowane przez osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 poj\u0119cia o tym, jak ocenianie wygl\u0105da.
\nSystem oceniania zewn\u0119trznego nie jest idealny. Ale, co ciekawe, system ten ma z za\u0142o\u017cenia si\u0119 doskonali\u0107. Gdy zosta\u0142 stworzony, wbudowano w niego mechanizm sta\u0142ej racjonalizacji. I od tamtej pory system poddawany jest sta\u0142ej ewaluacji, a w oparciu o wnioski praktyczne ewoluuje ku lepszemu.
\nW histerii przeciwko ocenianiu zewn\u0119trznemu niekt\u00f3rzy maj\u0105 nawet odwag\u0119 postulowa\u0107 powr\u00f3t do oceniania w szkole. Przypominam sobie wtedy swoj\u0105 matur\u0119 i zastanawiam si\u0119, jak to mo\u017cliwe, \u017ce zda\u0142em z polskiego, chocia\u017c mia\u0142em pisa\u0107 o bohaterze romantycznym, a ca\u0142\u0105 moj\u0105 prac\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142em Po\u015bwiatowskiej, Bursie, Wojaczkowi i H\u0142asce. Ba, otrzyma\u0142em ocen\u0119 celuj\u0105c\u0105! No tak, to by\u0142a matura wewn\u0119trzna, a ja by\u0142em stypendyst\u0105 Prezydenta Miasta w dziedzinie kultury i laureatem og\u00f3lnopolskiego konkursu poetyckiego. Nawet anonimowo\u015b\u0107 naszych prac by\u0142a tylko teoretyczna, a kryteria oceniania musia\u0142y by\u0107 ca\u0142kowicie umowne.
\nGdy sko\u0144czyli\u015bmy pisa\u0107 matur\u0119 z matematyki, pami\u0119tam d\u0142ug\u0105 kolejk\u0119 przez ca\u0142\u0105 sal\u0119, w kt\u00f3rej stali\u015bmy, by odda\u0107 profesorowi owoce swojej pracy. W kolejce tej niejedno zadanie mo\u017cna by\u0142o sobie sprawdzi\u0107, uzupe\u0142ni\u0107, poprawi\u0107. Profesor zaznacza\u0142 zielonym d\u0142ugopisem miejsca, w kt\u00f3rych nasze prace zawiera\u0142y skre\u015blenia i poprawki. Kr\u0105\u017cy\u0142y legendy o tym, \u017ce zaznacza\u0142 na zielono miejsca bez \u017cadnych skre\u015ble\u0144, aby potem w tych miejscach samemu na niebiesko nanie\u015b\u0107 poprawki na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107. W takiej samej kolejce na j\u0119zyku polskim czyta\u0142em wypracowania kilku kole\u017canek i koleg\u00f3w, by wy\u0142apa\u0107 b\u0142\u0119dy ortograficzne (z tego akurat by\u0142em dobry).
\nOd mojego przyjaciela marynarza, kt\u00f3rego przy okazji pozdrawiam i gratuluj\u0119 mu jako \u015bwie\u017co upieczonemu doktorowi nauk, dowiedzia\u0142em si\u0119 niedawno, \u017ce na stronie swojego liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego – wprawdzie w pi\u0105tej setce, ale jednak – jestem umieszczony na li\u015bcie wybitnych absolwent\u00f3w. Sprawdzi\u0142em, faktycznie. Jestem wybitnym absolwentem II Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. R. Traugutta w Cz\u0119stochowie. Musia\u0142em zrobi\u0107 na kim\u015b du\u017ce wra\u017cenie, nie wiem tylko, czy lej\u0105c wod\u0119, czy \u015bci\u0105gaj\u0105c, czy pomagaj\u0105c \u015bci\u0105ga\u0107 innym. Szko\u0142y \u015bredniej nie wspominam \u017ale, mam o niej dobre zdanie, nie raz pisa\u0142em tutaj o \u015bwietnych nauczycielach, kt\u00f3rzy mnie uczyli, ale – szczerze powiedziawszy – procedury i kryteria oceniania zmieni\u0142y si\u0119 od tamtych czas\u00f3w nie do poznania. Zdecydowanie na lepsze.<\/p>\n
Przy kawie, winie czy przy \u015bwiecach, rozmawiajmy o mi\u0142o\u015bci, rado\u015bciach i problemach naszego codziennego \u017cycia. O ocenianiu zewn\u0119trznym rozmawiam tylko z osobami, kt\u00f3re najpierw obejrz\u0105 w ca\u0142o\u015bci poni\u017csze filmy z Marcinem Smolikiem na konferencji OSKKO w Krakowie.<\/em><\/p>\n