{"id":104,"date":"2011-08-12T16:22:00","date_gmt":"2011-08-12T16:22:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.anglista.org\/wordpress\/?p=104"},"modified":"2011-08-12T16:22:00","modified_gmt":"2011-08-12T16:22:00","slug":"ozenki-i-zamazpojscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/?p=104","title":{"rendered":"O\u017cenki i zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia"},"content":{"rendered":"

Troch\u0119 o tym, jak zmiany spo\u0142eczno – kulturowe skutkuj\u0105 powstawaniem problem\u00f3w j\u0119zykowych wcze\u015bniej niewyobra\u017calnych.
Od paru tygodni w Nowym Jorku trwa gor\u0105czkowe nadrabianie zaleg\u0142o\u015bci i pobieranie si\u0119 przez pary, kt\u00f3re dot\u0105d mia\u0142y z tym pewien problem, poniewa\u017c nie by\u0142y (i nadal nie s\u0105) mieszane, a w ka\u017cdym razie nie ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107.
Donosz\u0105c o tym w internetowym wydaniu „Wysokich Obcas\u00f3w” Barbara Szelewa<\/a> zaniepokoi\u0142a m\u00f3j wyczulony ostatnio* zmys\u0142 j\u0119zykowy rodzimego u\u017cytkownika polskiej mowy, tytu\u0142uj\u0105c sw\u00f3j artyku\u0142 „Nowy Jork \u017ceni si\u0119 w niedziel\u0119<\/a>„.
W polszczy\u017anie obowi\u0105zuje taki s\u0142owny stereotyp, \u017ce m\u0119\u017cczyzna si\u0119 \u017ceni, a kobieta wychodzi za m\u0105\u017c. S\u0142owny, bo nie do ko\u0144ca pasuj\u0105cy do opisywania wsp\u00f3\u0142czesnej, globalnej rzeczywisto\u015bci. C\u00f3\u017c bowiem oznacza „\u017ceni\u0107 si\u0119”, je\u015bli nie „stawa\u0107 si\u0119 \u017conatym”, czyli takim, kt\u00f3ry ma \u017con\u0119? Podobnie jak „wychodzi\u0107 za m\u0105\u017c” to przecie\u017c nic innego, jak „stawa\u0107 si\u0119 zam\u0119\u017cn\u0105”, czyli tak\u0105, kt\u00f3ra ma m\u0119\u017ca. Gdy ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 przysi\u0119g\u0119 sk\u0142ada sobie dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn, \u017caden z nich si\u0119 nie \u017ceni. Gdy przed o\u0142tarzem staj\u0105 dwie kobiety, \u017cadna z nich nie wychodzi za m\u0105\u017c.
Ciekawe, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce przymiotniki „zam\u0119\u017cny” i „\u017conata”, jako og\u00f3lnie zrozumia\u0142e i jednoznaczne, przyjm\u0105 si\u0119 w j\u0119zyku polskim o wiele szybciej, ni\u017c poprawne stosowanie wyra\u017ce\u0144 „wychodzi\u0107 za m\u0105\u017c” i „\u017ceni\u0107 si\u0119” w przypadku par tej samej p\u0142ci. Tym bardziej, \u017ce dla os\u00f3b pozostaj\u0105cych w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim brak uniwersalnego okre\u015blenia stanu cywilnego, kt\u00f3re nie zdradza\u0142oby nijak p\u0142ci wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conka, takiego jak okre\u015blenie „wolny” lub „wolna” zamiast „kawaler” i „panna”.
Mamy tu w j\u0119zyku polskim do czynienia z fenomenem niespotykanym w angielszczy\u017anie, w kt\u00f3rej wszystkie najbardziej naturalne okre\u015blenia czynno\u015bci zwi\u0105zanych z o\u017cenkiem lub zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciem s\u0105 neutralne i pozbawione wszelkich oznak seksizmu. Po polsku mo\u017cna wprawdzie m\u00f3wi\u0107 o „pobieraniu si\u0119”, „stawaniu przed o\u0142tarzem” czy „wchodzeniu na now\u0105 drog\u0119”, ale „\u017ceni\u0107 si\u0119” i „wychodzi\u0107 za m\u0105\u017c” kolokwialnie triumfuj\u0105, tyle \u017ce nie zawsze poprawnie, zw\u0142aszcza to pierwsze.<\/p>\n

* Niedawno pisa\u0142em o wpadkach j\u0119zykowych w reklamie Banku Gospodarki \u017bywno\u015bciowej<\/a> i informacji o \u015bmierci Andrzeja Leppera na g\u0142\u00f3wnej stronie Onetu<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Troch\u0119 o tym, jak zmiany spo\u0142eczno – kulturowe skutkuj\u0105 powstawaniem problem\u00f3w j\u0119zykowych wcze\u015bniej niewyobra\u017calnych.Od paru tygodni w Nowym Jorku trwa gor\u0105czkowe nadrabianie zaleg\u0142o\u015bci i pobieranie si\u0119 przez pary, kt\u00f3re dot\u0105d mia\u0142y z tym pewien problem, poniewa\u017c nie by\u0142y (i nadal nie s\u0105) mieszane, a w ka\u017cdym razie nie ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107.Donosz\u0105c o tym w… Czytaj dalej O\u017cenki i zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[23,72,24,15,52],"class_list":["post-104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","tag-jezyk-angielski","tag-jezyk-polski","tag-jezyki-obce","tag-media","tag-reklama","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anglista.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}